Gastblog door Emma Wambacq
Endometriosepatiënte en orthomoleculair therapeut i.o.
Ik ben Emma, 26 zomers jong, en ik leef al 3 jaar met een vrij chronisch ziek lijfje. Ik heb een pittige combi van colitis ulcerosa (een inflammatoire darmziekte) en graad 4 endometriose.
En toch heb ik besloten om mij hier niet zomaar bij neer te leggen. Integendeel. Ondanks brainfog, vermoeidheid en dagen waarop mijn batterij letterlijk wordt leeggezogen, heb ik nog net genoeg vuur over om te blijven zoeken: “Wat kan ik zélf doen om mijn leven terug wat rechter te trekken?”
Hoe doe ik dit nu, vraag je jezelf af? Door ownership te proberen nemen! Niet vanuit ontkenning of strijd, maar vanuit het gevoel: dit lichaam is van mij, en ik wil ermee samenwerken. Ik kon me niet verzoenen met het idee dat chronisch ziek zijn automatisch betekent dat je je voor altijd meh moet voelen, met weinig energie en weinig perspectief. Dus ging ik op zoek.
Gelukkig had ik al een stevige wetenschappelijke basis als medisch bio-ingenieur en de goesting om mij te verdiepen in wetenschappelijke literatuur. De vraag die ik dan ook als eerste wou behandelen was: hoe kom ik af van die sluimerende sneaky ontstekingen die mij zo ontzettend moe maken?
Na enkele boeken, inspirerende mensen en een volle goesting om mij ergens in te smijten, kwam ik terecht bij KPNI België. Daar volg ik momenteel de opleiding tot orthomoleculair therapeut. Ik leer er hoe voeding, micronutriënten en leefstijl niet alleen symptomen kunnen verzachten, maar ook kunnen bijdragen aan het aanpakken van onderliggende mechanismen.
Want als er één ding is dat ik nu wel door heb, is het wel dat je met geneesmiddelen niet alles oplost. Integendeel, je kan een symptoom maskeren en dat kan op een andere manier superhard in ons gezicht terug botsen. Ik wil niet beweren dat medicatie niet belangrijk is, maar het pakt dikwijls de bredere context niet aan. Er is namelijk meer dat we zelf kunnen doen dan enkel pillen slikken.
Symptomen maskeren versus oorzaak aanpakken
Kruiden en natuurlijke voedingsstoffen werken heel anders. Zij verlichten niet enkel jouw symptomen maar hebben daarnaast een diepere werking in het lichaam waarbij ze het onderliggend probleem kunnen aanduiden en zo het lichaam op weg helpen om zelf de oplossing te genereren voor het echte probleem.
Kortom: waar medicatie dus vooral symptomen bestrijdt kunnen kruiden de oorzaak mogelijks blootleggen en aanpakken.
In deze blog neem ik jullie graag mee in de allereerste basics die je zelf kan toepassen in het gebruik van kruiden of supplementen die heel ontstekingsremmend werken. Want ondanks dat endometriose nog steeds te weinig bestudeerd wordt, zijn we van één ding wel zeker: het is een aandoening waarbij chronische ontsteking een centrale rol speelt.
Een levensstijl die ontstekingen helpt temperen, zou dus kunnen bijdragen aan minder klachten, meer energie en meer draagkracht in het dagelijks leven.
Supplementen zijn géén wondermiddelen
Allereerst zijn er vier supplementen die vaak worden gebruikt ter ondersteuning bij allerlei soorten ontstekingen, variërende van reuma, psoriasis, darmontstekingen en dus ook relevant kunnen zijn bij endometriose. Het gaat om:
- Curcumine
- Boswellia
- Omega 3
- Vitamine D (eventueel gecombineerd met vitamine K)
Dit zijn middelen met een goede veiligheidsmarge, vrij verkrijgbaar (bv. bij Pit & Pit), en voor veel mensen een laagdrempelige eerste stap.
Maar: ze zijn géén wondermiddelen.
Ze doen hun werk pas écht als ze deel uitmaken van een groter geheel. Voor mij betekent dat ook werken rond beweging, slaap, grenzen stellen, perfectionisme, hydratatie… Supplementen zijn dus één puzzelstukje en geen magische oplossing of vervanging van medische opvolging.
1. Curcumine, de stille regulator:
Curcumine is de actieve stof uit kurkuma en één van de meest onderzochte natuurlijke stoffen die nuttig nuttig kunnen zijn bij ontsteking. Het werkt op meer dan 250 genen (lees op 250 stukjes info in ons DNA). Het is dus fair om te zeggen dat het niet op 1 knop werkt maar op een heleboel ontstekingsroutes tegelijk. De belangrijkste info voor ons is:
- Het remt de activatie van NF-κB, dit is een centrale “schakelaar” die ontstekingsgenen aanzet. Remmen van allerlei ontstekingsmechanisme geeft het immuunsysteem de nodige rust en geeft ons de kans om de focus van ‘aanval’ te shiften naar ‘genezing’.
- Het beïnvloedt de expressie van genen die betrokken zijn bij cytokines (zoals TNF-α en IL-6) en COX-2 (betrokken bij pijn en prostaglandines). Dit zijn onstekingsstofjes die weeral dat oververmoeide immuunsysteem gaan activeren. Ook hier is het dus een rem op de aanval en dus een potentiële ‘go’ voor jouw healing.
- Het werkt antioxidatief, wat betekent dat het cellen beschermt tegen oxidatieve stress. Eindelijk dus niet enkel een rem op wat zo slecht voor ons is maar een degelijke bescherming dat zorg voor ons systeem draagt.
Kortom: Je kan curcumine zien als een soort dimmer op het ontstekingssysteem dat tegelijkertijd bescherming gaat brengen.
2. Boswellia, bescherming van weefsel:
Boswellia serrata (wierookextract) wordt traditioneel al lang gebruikt bij ontstekingsklachten en krijgt steeds meer wetenschappelijke aandacht. Waarom is boswellia interessant bij endometriose?
Het bevat Boswelliazuren:
- remmen 5-LOX, een enzym betrokken bij leukotriënen (ontstekingsstoffen). Net zoals curcumine gaat het dus ontstekingsbevorderende stoffen verminderen.
- hebben een remmend effect op MMP-enzymen (matrix metalloproteïnases). Dit zijn eiwitten die in ons lichaam weefsel afbreken. Ze kunnen dit overmatig doen waardoor we niet makkelijk kunnen genezen en steeds energie moeten steken in het oplossen van zulke klusjes. Bij endometriose werd ontdekt dat deze MMP’s vaak overactief zijn, wat bijdraagt aan pijn, verklevingen en progressie.
Boswellia ondersteunt dus niet alleen het ontstekingsluik, maar ook de bescherming van weefselstructuren en mogelijke verlichting van pijn.
3. Omega 3, bouwstenen voor rust:
Omega 3-vetzuren (EPA en DHA) zijn geen “remmers”, maar bouwstoffen. Ze worden ingebouwd in celmembranen (de coating rond je cellen). En goede cellen = happy lichaam. Als onze basis al niet sterk is, kan de rest van het lichaam vaak niet sterk optreden. Omega 3 zijn de gezonde vetzuren, die je kan terugvinden in vette vis, avocado’s, olijfolie,..
Naast hun nut als belangrijke bouwstof die ons lichaam ‘sterker’ maakt, gaan ze ook de balans verschuiven van pro-inflammatoir (ontstekingsbevorderend) naar meer anti-inflammatoir (weg met die onstekingen!).
- Ze zijn voorlopers van resolvines en protectines: stoffen die het lichaam helpen om ontsteking af te ronden. Ontsteking is niet slecht, het is noodzakelijk als we aangevallen worden en beschermt ons in slechte tijden, maar het moet ook weer tijdig stoppen. Na een moedige strijd moeten we weer rust kunnen vinden. Omega 3 helpt het lichaam net bij dat afsluitingsproces.
4. Vitamine D (en K), immuunbalans:
Vitamine D is eigenlijk een hormoonachtige stof met een diepe invloed op het immuunsysteem. In onze contreien heeft een groot deel van de bevolking (zeker in de winter) een tekort. Bij chronische ontsteking of auto-immuunziekte is die kans nog groter.
Wat doet vitamine D?
- Het helpt het immuunsysteem om eindelijk minder reactief te zijn (lees: toleranter), maar wel alert te zijn
- Het ondersteunt de balans tussen verschillende immuuncellen (zoals T-regulatorische cellen)
Vitamine K2 wordt vaak gecombineerd met D, omdat deze samenwerken in de calciumhuishouding en zo bijdragen aan bot- en vaatgezondheid. Als je veel D hebt maar te weinig K, krijg je problemen met calcium, zoals verkalking,.. Als je dus beslist om vitamine D te nemen, denk dan toch eens na of je het niet zou combineren met K2.
Fun fact: Vitamine D kunnen wij als mens zelf aanmaken onder invloed van de zon. Hiervoor hebben wij UV-B straling nodig. Dit penetreert enkel door de huid als wij geen zonnebrandolie smeren en genoeg zonlicht krijgen. Van oktober tot maart is er in België onvoldoende UV-B om zelf vitamine D aan te maken. Dus als je in de winter zegt: ik ga lekker buiten wandelen om wat vitamine D op te doen. Forget it, my friend. Het licht en de natuur zal je wel deugd doen, maar jouw vitamine D zal niet opgekrikt worden.
Slim ondersteunen
Ziezo, hopelijk zijn jullie nu helemaal warm om zelf in de wereld van de kruiden te duiken en jouw lichaam te helpen. Ik ben ervan overtuigd dat ze als een eerste, zachte stap kunnen dienen in jouw bucket aan zelfzorgmateriaal. Een signaal aan je lichaam dat zegt: “Ik zie je. Ik luister. Ik ondersteun je.”
Bij endometriose gaat het vaak niet over harder vechten, maar over slimmer ondersteunen. En soms begint heling gewoon bij kleine, consequente keuzes. Good luck!!!
Updates
(Behind) Endo Stories
Endo & het stille tijdverlies – Gloria
Ik ben Gloria, ondertussen 29 jaar. Ik heb officieel de diagnose van endometriose en er is een sterk vermoeden van adenomyose. Ik koos ervoor om
Endo & het stille tijdverlies – Britt
Mijn naam is Britt, ik ben 24 jaar en woon samen met mijn vriend en onze twee hondjes in Kaprijke. Ik ben iemand die graag
Endo Stories – Delphine
Ik ben Delphine, 35 jaar, vrouw van Thomas, mama van onze 8-jarige dochter Marit en soms plusmama van drie pubers.Ik werk als begeleidster in de
Endo Stories – Laura
Hoi, ik ben Laura, 27 jaar, en ik woon in Schepdaal. Ik heb (nog) geen kinderen, maar de kinderwens is er zeker. Sinds 2014 is
Endo Stories – Sophie
Ik ben Sophie, 34 jaar en heb geen kinderen. Wel heb ik mijn hond Mira, een bron van liefde en steun. Ik werk als ergotherapeut
Endo Stories – Gerlinde
Ik ben Gerlinde, mama van een zeer moedige dochter, Esmee (31), die sinds haar puberteit worstelt met endometriose—een aandoening die toen nog volledig onbekend was